O poeta José
Martínez-Bargiela visitou o noso instituto para doar á biblioteca do
centro educativo un exemplar da súa última obra.
“El navegante / O
navegante: Pedro Sarmiento de Gamboa"(1),
escrito en edición bilingüe castelán-galego, é un poema épico publicado
por Ediciones La Luna Que dentro da Colección La Esponja y el
Faro/34 e contou co apoio institucional da Secretaría Xeral de
Emigración da Xunta de Galicia e da Agrupación Veciños de Ponteareas en
Bos Aires.
Moitas grazas, don José,
por ternos presentes.
(1) Pedro Sarmiento de Gamboa
(1532-1592) é unha das figuras máis sobresalientes do século XVI
hispano. Navegante, cosmógrafo, matemático, soldado, historiador e
estudoso das linguas clásicas, participou na expedición de Álvaro de
Mendaña que descubriu as Illas Salomón, pero o seu nome quedou unido
para sempre ao Estreito de Magalláns, onde viaxou en dúas ocasións e foi
nomeado gobernador e capitán xeral desas terras. De tales viaxes e do
desgraciado intento de poboar as rexións austrais, deixou cumprida
constancia nos seus escritos e memoriais.
Naceu
en Ponteareas, Pontevedra, Galicia, en 1921. É poeta, narrador, ensaísta
e traduce obras literarias do inglés. A súa obra é o resultado dunha
limpa espontaneidade creadora, unha cosmogonía reflexiva que agroma de
camiños percorridos, que son moitos, e a atención aguda, non só resumida
polos rozamentos particulares, senón tamén polos sucesos sociais. A
actitude tépeda e a profundidade de análise, innatas ou intuitivas,
permítenlle illar cada momento, reducindo o fenómeno á súa estrita
esencia, e presentalo cunha nitidez case material desde un ángulo
sorprendentemente lúcido. José Martínez-Bargiela reúne as condicións que
son fundamentais para percorrer a poesía: a necesidade, a intuición e o
talento, incontinxentes da función poética. O traballo constante na
manifestación máis pura dunha lingua, que é a poesía, vese enriquecido
pola amplitude da súa linguaxe: un castelán que carga con todo o seu
caudal de formas e significantes, sen desvirtuar a súa esencia por
influencias de linguas traducidas. As actitudes e comportamentos das
relacións sociais preocúpano. Entrevé con facilidade as redes simbólicas
da hipocrisía, pero tamén a amable e dilatada perspectiva de moitos
homes e o conciso camiño que algunhas veces os enfronta á
imposibilidade. Pero non concilia nin co profético nin co onírico,
indaga libre de imitacións servís, crea un camiño propio entrando de
fronte aos paradoxos dos lazos e das dúbidas. Por iso di: Un artista
non só é libre cando renuncia ao público masivo, un verdadeiro artista
necesita ser un grande e honorable ser humano. Tal é o caso de José
Martínez-Bargiela.
Obra poética:
Poemas al
sur de Finisterre (1982), Poemas al noroeste del río Miño (1983), Poemas
al este de nuestras rías (1983), De las fuentes al tiempo (1984), Los
restos de un cometa (1985), Faros de luz y sombra (1985), Meandros para
un retorno (1986), En tránsito de lunas (1987), Responso para una balada
(1987), Réquiem para un canto patagónico de ausencias y Otros Poemas
(1989), Buenos Aires vertebral hacia los puertos (1990), Travesía
atlántica de un imaginario poeta negro (1990), Alusiones (Cantata con
Orquesa ta Cámara, música y dirección de Mario Cosentino. Cantante:
Marta Blanco, actor invitado: Luis Medina Castro; 1922), Máscara de los
Andes (1993), Hojas de palisandro (1997), Los ávidos laureles (1998),
Diario de a bordo - Libro de bitácora (2002), Fragmentos de la noche
(2002), El escultor (2003), Abismo de ausencia (2005), Nudos de sombra
(2006), El navegante/O navegante: Pedro Sarmiento de Gamboa, 2009.
Narrativa:
El crimen
de los carboneros (Cuento, 2006), Yo, el esmoquin (Novela, 2007).
